VATICAAN                          DON PASQUALE,     16                               GAETANO DONIZETTI                                            DON PASQUALE Het verhaal Eerste Bedrijf scene 1: De eerste scene speelt in de kamer van de rijke en oude vrijgezel "Don Pasquale" (betekent eigenlijk: "heer op zijn paasbest"). Dr Malatesta is bij zijn vriend op bezoek. De dokter wordt verondersteld een vrouw te zoeken voor de oude man, zijn vriend en patiënt. Pasquale popelt om meer te weten te komen van de vrouw die Malatesta in gedachten heeft. Malatesta schildert hem het beeld van een prachtige jonge vrouw, een naïef meisje, dat net uit het klooster komt, niemand anders dan Sofronia, de zuster van de dokter. Pasquale is zo onder de indruk dat hij wilt dat zij onmiddelijk wordt gebracht. De reden voor de plotselinge trouwplannen van Don Pasquale is, dat hij zijn weerbarstige neef en erfgenaam Ernesto een lesje wilt leren. Deze wil een jonge weduwe, Norina, trouwen, waarmee Don Pasquale het niet eens is en hij ziet een eigen huwelijk als het middel om zijn neef te onterven. Als Ernesto op het toneel verschijnt, dan neemt hij het nieuws eerst niet serieus (prender moglie?). Maar als de waarheid hem duidelijk wordt, dan zingt Ernesto in het duet "sogno soave e casto" een ontroerend vaarwel tot zijn dromen van materiële welvaert en een gezegend huwelijk, waarbij op de achtergrond het commentaar van Pasquale in bas klinkt. De laatste hoop van Ernesto is zijn vriend, Dr. Malatesta, maar deze hoop vergaat als hij verneemt dat de bruid van zijn oom de zuster van de dokter is. Eerste Bedrijf scene 2: De 2e scene speelt in het huis van Norina. Zij leest (Quel guardo il cavaliere) en haar recitative voert tot de aria "So anch'io la virtù magica". Dokter Malatesta komt op bezoek en in het duet: Mi volete fiera? wordt duidelijk hoe hij aan de kant van de twee jonge verliefden staat. Hij legt zijn plan voor aan Norina. Om Don Pasquale een lesje te leren, moet zij de rol spelen van zijn zuster Sofronia. Zij moet zich eerst voordoen als een bescheiden meisje dat verlangt naar de geborgenheid van het huwelijk. In haar rol van bruid, moet ziij dan het leven van Don Pasquale zuur maken, tot hij aan alles toegeeft, zelfs een huwelijk van haar met Ernesto. Deze heeft een brief geschreven aan Norina waarin hij vertelt van de huwelijksplannen van zijn oom en hij dreigt weg te gaan. Malatesta verzekert Norina, dat hij Ernesto van zijn plan op de hoogte zal stellen. In het duet "Mi fiera?" leert Malatesta de vrolijke Norina zich zo te gedragen als een kloostermeisje betaamt. Tweede Bedrijf We zijn terug in het huis van Don Pasquale. Ernesto beklaagt zijn lot in de aria "Cercherò lontana terra". Het is zijn bedoeling elders, zonder een stuiver op zak, een nieuw bestaan op te bouwen. Pasquale en Malatesta verschijnen, Ernesto verdwijnt ongemerkt. Pasquale is erg verlangend on van zijn vrouw af te komen en hij beveelt "Sofronia" het huis te verlaten, zij weigert. Als Malatesta haar echter vertelt dat morgen in het huis nog een vrouw komt te wonen, Norina van Ernesto, dan wordt zij woedend en zegt dat zij eerder weggaat dan met dat schepsel onder één dak te leven. Pasquale ziet zijn kans en geeft toestemming tot het huwelijk van Ernesto en Norina. Hij is verbijsterd als hij de ware identiteit van "Sofronia" leert, maar als hij gekalmeerd is geeft hij het jonge paar zijn zegen. De opera eindigt met een rondo finale Senz'andar lungi la sposa è presta voor de vier hoofdpersonen en de bedienden, en met Norina die de moraal vertelt: Deze opera was de laatste succesvolle opera van Donizetti. De eerste opvoering was in de scala te Milaan in 1843. Twee maanden later werd deze opgevoerd in Londen. Op twintig jarige leeftijd schreef Donizetti een aanstal strijkkwartetten voor privé uitvoeringen maar het w EEN JUWEEL VAN EEN KOMISCHE OPERA
UA-24879274-1